700-039 312-50exam MA0-101exam SK0-004pdf ASF 70-494 pdf 70-673exam C9560-503 98-367 70-534dump NS0-505 70-342exam pdf CHFP 070-410practice exam 1V0-603 pdf 1Z0-804pdf C8010-250 312-50V9 pdf C2150-508 98-368pdf займы онлайн займ на карту кредит онлайн на карту микрозаймы онлайн микрозайм онлайн микрозаймы займы на карту займ онлайн микрозаймы на карту кредит на карту займы онлайн на карту микрозайм на карту кредит на карту онлайн срочный займ на карту займ онлайн на карту
Reviews Albert Camus

Published on december 23rd, 2015 | by Lies Naert

0

Caligula – Albert Camus (1944)

Ode aan de waanzin of hoe je de maan niet kan vangen 

Theatergezelschap Het Toneelhuis bracht een nieuwe interpretatie van Albert Camus’ toneelstuk Caligula op de planken, waarvan deze nieuwe uitgave door Bebuquin het resultaat is. Het stuk ging in première op 19 november 2015 in de Bourlaschouwburg in Antwerpen.

Een soort inleiding

Wat is de zin van het leven?

Het gebeurt wel eens dat een mens zich deze vraag stelt, vooral bij tegenslag. Wie denkt een antwoord te vinden in dit boekje, heeft het mis. Het is even onmogelijk om de zin van het leven te bepalen als de maan te vangen.

De schrijver/de filosoof

Albert Camus (1913-1960) was een speciale kruising tussen schrijver en filosoof. Als filosoof is hij bekend als ‘absurdist’. Het leven is absurd, want het heeft geen enkele zin. Tegelijk is de mens vrij om te doen wat hij wil, wat zijn leven des te tragischer maakt.

Als schrijver verwerkt hij zijn ideeën in romans en toneelstukken. Zijn opvattingen over hoe de mens dient te reageren op de absurditeit die zijn eigen leven futiel en haast belachelijk maakt, evolueren gaandeweg.

De Cyclus van de absurditeit omvat drie werken: De mythe van Sisyfus (1942), De vreemdeling (1944) en Caligula (1944). We ontmoeten er personages met uiterst zinloze levens die van hun vrijheid profiteren om gratuit te moorden en te martelen (vooral dan in Caligula en De vreemdeling). Wie een oplossing zoekt voor zijn lijden is een vogel voor de kat: er is geen oplossing, lijden en doen lijden behoren tot de orde van de dag.

Maar dan maakt Camus een bocht van 180 graden. Hij is ongetwijfeld aangestoken door de opzwepende ideeën van het ontluikende communisme. We schrijven de jaren 30 van de vorige eeuw, Marx is dood maar zijn ideeën springlevend. In de volgende trilogie, de Cyclus van de revolte, beschrijft Camus hoe we toch een antwoord kunnen geven op het absurde. Deze cyclus omvat De rechtvaardigen (1949), het bekende De pest (1947), en De mens in opstand (1951). Oké, het leven is zinloos, maar we kunnen er maar beter het beste van maken. Revolutie zonder geweld is altijd een optie. Maak de wereld een beetje rechtvaardiger, dan heeft je leven tenminste een beetje zin.

De keizer/de ongelukkige

De historische figuur Caligula leefde in het begin van onze tijdrekening, van 12 tot 41 na Christus. Gelukkig koos Camus voor zijn leuke bijnaam en niet voor zijn ‘echte’ naam, Gaius Julius Caesar Augustus Germanicus, die wat minder aantrekkelijk is als titel van een toneelstuk.

Deze keizer kreeg zijn bijnaam ‘Caligula’, wat ‘kleine soldatenlaars’ betekent, toen hij als peuter van drie mee ten strijde trok in het leger van zijn vader. Als kerstcadeautje kreeg hij een mini-soldatenuniformpje met schattige soldatenlaarsjes. De adolescent Caligula had een hekel aan deze bijnaam, maar toch is hij zo de geschiedenis ingegaan.

Na de dood van zijn vader keerde hij met zijn familie (moeder en vijf andere kinderen) naar Rome terug, waar keizer Tiberius de plak zwaaide. Tiberius kreeg het aan de stok met de familie, vooral met de moeder. Ze werd opgesloten en stierf in de gevangenis. Caligula vond dat blijkbaar niet zo een groot drama, want hij werkte gezellig verder samen met Tiberius. Zo kreeg hij de kans om hem op te volgen als keizer na zijn dood in 37 na Christus.

Roddels beweren dat Caligula een incestueuze relatie had met zijn bloedeigen zus Drusilla. Drusilla was in ieder geval bijzonder volgzaam: op zijn aanraden scheidde ze van haar man en huwde ze een vriend van Caligula. Drusilla stierf in 38 na Christus. Haar dood bracht Caligula in diepe rouw. In het toneelstuk legt Camus een verband tussen het overlijden van Drusilla en de waanzin van Caligula.

Hij zou in het begin van zijn bestuur een gematigd keizer zijn geweest maar ontpopte zich gaandeweg tot een wreedaardige tiran die vele moorden op zijn geweten had. Vrij voorspelbaar dus dat Caligula niet in zijn bed stierf op hoge leeftijd. Een samenzwering tussen leden van de pretoriaanse garde, patriciërs en andere notabelen bracht hem om het leven in 41 na Christus. Al bij al hield hij slechts 4 jaar de touwtjes van het Romeinse Rijk in handen , en stierf hij op 29-jarige leeftijd.

Waarom je dit boekje moet lezen

In 1957 krijgt Camus de Nobelprijs voor de literatuur. Dat is alvast een indicatie dat zijn schrijfsels geen kleffe filosofische uiteenzettingen zijn, maar vlot geschreven verhalen die ons (of toch sommigen) aanzetten tot nadenken. Dit geldt ook voor het toneelstuk Caligula.

Caligula is een tragische figuur, waarin we allemaal een vies kantje van onszelf terugvinden. De mens zoekt naar de zin van het lijden (figuurlijk in het stuk: de maan) maar vindt er geen. De mens kan hier niet altijd even goed mee om (psychologen bestonden ook niet in het  Rome van Caligula) en doet al eens rare dingen, zoals moorden en martelen.

De positie van keizer laat Caligula toe om te experimenteren met zijn vrijheid. De ultieme vrijheid is het doelloos moorden, hij vindt er echter geen genot in. Het laat hem onverschillig. De lezer hoeft dit experiment dus zelf niet meer te herhalen, wat ongetwijfeld een verademing is.

Het stuk toont ook de tegenstelling tussen onze opvattingen en onze daden. De logica van Caligula is onverbiddelijk maar consequent: de staat is belangrijk, mensen denken alleen maar aan geld, de rijken hebben al het geld dus laat ons alle rijken vermoorden en het geld in de schatkist steken. Dit is ook het plan dat hij uitvoert. Deze logica is vooral een wapen waarmee hij zijn vrienden en omstaanders ontmaskert als hypocrieten. Tegelijk heeft hij geen enkel genot van zijn handelingen. Geld maakt niet gelukkig, macht maakt niet gelukkig, de depressie loert om elke hoek.

Al in het eerste bedrijf verwoordt Caligula ‘zijn’ filosofie: ‘Mensen gaan dood en zijn niet gelukkig’. Dat is de enige waarheid die iedereen moet onthouden. Om het geheugen van zijn vrienden en kennissen wat te ondersteunen, pleegt hij nog enkele moorden en wreedheden om hen tot dit diepe inzicht te brengen. De daden die hij stelt vallen natuurlijk niet in de smaak. Hij weet dat zeer zeker, en rekent er zelfs op dat iemand hem hiervoor zal laten boeten. Je kan het verhaal dus ook lezen als een indirecte zelfmoord. Pleeg enkele zinloze moorden, zodat er ooit iemand zal opstaan die jou zal vermoorden. Misschien ook niet de meest efficiënte manier om zelfmoord te plegen.

Kortom, dit boekje moet je zeker lezen omdat het je doet nadenken over de absurde kanten van ons bestaan en de vraag naar zin of zinloosheid. Caligula heeft alvast een mogelijk standpunt over deze kwestie. Te nemen of te laten.

Caligula, toneelstuk in vier bedrijven. Vertaling: Yannick Dangre. Uitgegeven door Bebuquin in samenwerking met Toneelhuis en Sacd, 2015. (Oorspronkelijke versie: Caligula, Editions Gallimard, 1944)

Tags: , ,


About the Author


Back to Top ↑

CPSM1 CQE CSQA CSSBB CSTE CTAL-TA_Syll2012 E20-002 E20-005 E20-329 E20-517 E20-547 E20-891 642-874 642-889 642-998 642-999 644-066 644-068 646-048 646-205 646-985 648-244 648-247 9A0-150 9A0-152 9A0-154 9A0-164 9L0-410 9L0-412 9L0-806 A00-202 A00-260 A2010-570 A2010-651 1z1-051 Certification 1Z1-052 1Z1-061 1Z1-102 1Z1-456 1Z1-457 1Z1-506 1Z1-560 200-001 200-530 220-801 dumps CPA CPP CTAL-TM_Syll2012 E10-001 E20-007 E20-335 E20-370 E20-485 E20-545 E20-597 E20-690 E20-816 E20-818 E20-885