700-039 312-50exam MA0-101exam SK0-004pdf ASF 70-494 pdf 70-673exam C9560-503 98-367 70-534dump NS0-505 70-342exam pdf CHFP 070-410practice exam 1V0-603 pdf 1Z0-804pdf C8010-250 312-50V9 pdf C2150-508 98-368pdf займы онлайн займ на карту кредит онлайн на карту микрозаймы онлайн микрозайм онлайн микрозаймы займы на карту займ онлайн микрозаймы на карту кредит на карту займы онлайн на карту микрозайм на карту кредит на карту онлайн срочный займ на карту займ онлайн на карту
Reviews Vogels van waanzin

Published on april 6th, 2015 | by Clara Bolle

1

Vogels van waanzin – Ranne Hovius

Ook in de winter bloeien wilde rozen

Met geel van peren en vol wilde rozen helt het land naar het meer, lieve zwanen, en van kussen dronken duiken jullie halzen in het heilige, nuchtere water. Helaas, waar haal ik, nu het winter wordt, de bloemen, waar het licht van de zon (…)? 

Deze regels schreef Friedrich Hölderlin (1770-1843), de grootste dichter uit de Romantiek, toen zijn eigen leven halverwege was. Zijn dichtregels zinderen van kleur, geur en tast. Ze zijn doortrokken van een diepe melancholie, van het besef dat het leven in verval raakt en het moet stellen zonder zon, heilig water en wilde rozen. Deze diepe melancholie tekende het leven van Hölderlin. Om Hölderlin tegen zichzelf te beschermen werd hij opgenomen in een liefdevol gezin en kreeg hij zijn eigen kamer in een torentje in Tübingen, dat nog altijd te bezichtigen is. De één beweert dat Hölderlin in zijn melancholie zijn toevlucht nam tot de Griekse goden, terwijl de ander stelt dat hij zich gek heeft laten verklaren om te kunnen ontsnappen aan zijn moeder. Hoe het ook zij, Hölderlin fascineert ons nog steeds met zijn levenswandel, die gekenmerkt wordt door de ongemakkelijkheid met het bestaan die hij zo poëtisch wist te verwoorden in zijn gedichten.

Sinds de Griekse oudheid is de mens gepreoccupeerd met zijn geestelijke gezondheid. Waanzin, melancholie, hysterie, noem maar op: deze begrippen hebben hun gewicht nog altijd behouden. We noemen ze tegenwoordig hooguit anders: psychose, depressie en borderline. Fenomenen uit de psychiatrie hebben altijd een sterke aantrekkingskracht gehad, zeker in combinatie met de kunsten. Wie kent immers niet het beeld van de getergde poëet die op zijn bureau hangt, of van de manische schilder die het ene werk na het andere aflevert? Al in de Romantiek was er volop aandacht voor de kunstenaar die zweefde tussen gek en genie, zoals in het geval van Hölderlin. De cultivatie van het krankzinnige genie kreeg eind negentiende eeuw een impuls door denkers en dichters als Friedrich Nietzsche, Charles Baudelaire, Gustave Flaubert en Louis Couperus. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de afgelopen boekenweek als thema “waanzin” had. Ook in de eenentwintigste eeuw is er volop aandacht voor het gekke genie.

In het gedicht Vogel van Jan Emmens (1924-1971) horen wij de echo van Hölderlin: De bomen kregen een betekenis die zij nog zacht gebarend wilden weren, maar ’t noodlot was niet meer te keren: een vogel streek klapwiekend in de wildernis van takken neer en nu hij roerloos zit (het licht wordt zo benauwend wit), denk ik aan dood, verrotte geur van blaren (…). De peren zijn bomen geworden, het heilige water is nu benauwend wit en de wilde rozen zijn verworden tot bladeren. Dit gedicht van Emmens komt uit het boek Vogels van waanzin van Ranne Hovius. Hovius, zelf psycholoog en journalist, onderzoekt in haar boek de relatie tussen de psychiatrie en de Nederlandse literatuur. Eerder schreef zij met De eenzaamheid van de waanzin al een boek over de geschiedenis van de psychiatrie. Vogels van waanzin geeft eveneens een beknopt overzicht van de psychiatrie. Verschillende behandelingen, van bedrust via insuline-insulten tot moderne psychofarmaca, komen aan bod. Vaak laat Hovius door middel van citaten de schrijver of dichter zelf aan het woord over de behandelingen en ervaringen in de psychiatrie. De vele citaten van Nederlandse schrijvers en dichters laten zien hoe rijk de Nederlandse literatuur is.

De vele goed gekozen citaten zetten aan tot leeslust, maar toch blijft één en ander nogal beschrijvend. Een synthese tussen creativiteit, literatuur en psychiatrie blijft uit. Zo zijn er geen kritische beschouwingen over noties zoals genialiteit en originaliteit, en evenmin over kwesties zoals de vraag of de literatuur zich wel moet engageren met lotgevallen uit de psychiatrie en de vraag hoe zit het met de singulariteit van literatuur (datgene wat eigen is aan de letteren). Hovius gaat daar helaas niet op in. Het blijft bij het beschrijven van ervaringen, het aanhalen van citaten en het plaatsen van deze belevingen binnen de context van de moderne psychiatrie. Vogels van waanzin leest dan ook als een geslaagde inleiding tot de psychiatrie en de Nederlandse literatuur, waarbij de twee elkaar af en toe ontmoeten.

Eeuwenlang zijn er kunstenaars geweest die zweefden tussen genialiteit en gekte. Even lang is er de behoefte om deze kunstenaars te willen duiden. Gelukkig geeft literatuur de ruimte aan al deze innerlijke tegenstrijdigheden. In het leven van alledag bloeien geen bloemen in de winter zoals in het gedicht van Hölderlin, maar de poëzie biedt wel degelijk de mogelijkheid om wilde rozen te laten bloeien onder een dikke laag sneeuw.

Tags: , , ,


About the Author


Back to Top ↑

CPSM1 CQE CSQA CSSBB CSTE CTAL-TA_Syll2012 E20-002 E20-005 E20-329 E20-517 E20-547 E20-891 642-874 642-889 642-998 642-999 644-066 644-068 646-048 646-205 646-985 648-244 648-247 9A0-150 9A0-152 9A0-154 9A0-164 9L0-410 9L0-412 9L0-806 A00-202 A00-260 A2010-570 A2010-651 1z1-051 Certification 1Z1-052 1Z1-061 1Z1-102 1Z1-456 1Z1-457 1Z1-506 1Z1-560 200-001 200-530 220-801 dumps CPA CPP CTAL-TM_Syll2012 E10-001 E20-007 E20-335 E20-370 E20-485 E20-545 E20-597 E20-690 E20-816 E20-818 E20-885